گفتم مرا ازین حکایتى کن

اشارههای جغرافیایی موجود در مهر یشت نشان میدهد که محل سرایش آن، سرزمینهای جنوبی آسیای میانه و شمال افغانستانِ امروزی و نواحی پیرامون رود «آمو» (آمودریا) بوده است. این بند همچنین نشان میدهد که در دوران سرایش مهر یشت، مهر غیر از خورشید بوده است . شیوه ساخت و معماری قلعه كوه صفه به سایر قلعههای دوران ساسانی شباهت دارد. «میتْرَه» یا «مهر» در اصل به معنای دوستی و محبت بوده اما بعدها به خورشید و نور آن نیز اطلاق شده که در دوران سرایش مهر یشت چنین باوری در میان نبوده است و همانگونه که در بند ۱۳ خواهیم دید، آشکارا بین مهر و خورشید تفاوت قائل شده است.

سویال نام روز انقلاب زمستانی، در میان سرخپوستان هوپی آریزونای شمالی است. قسمت مرکزی این شهرستان چراگاهای خوبی برای زمستان و نواحی اطراف آن مانند وادی ایش، و قنغوراب، فرخمدشت, وادی کوتل کشترمه؛ سبزدشت، خپک دشت، جوساره، ایلاق نفچ ئیل وغیره برای تابستانی دارند و میان مرکز واطراف آن وادی ایش، و دشت قنغوراب و قریه جات حوض شاه، سیلدان، غوزان مرتفع و کوهستانی است. ولسوالی خواهان یا (شهرستان خواهان) یکی از ۲۷ ولسوالیهای ولایت بدخشان افغانستان است؛ و در قسمت شمال شهر فیض آباد مرکز ولایت بدخشان موقعیت دارد، مرکز این ناحیه شهرخواهان است؛ و جمعیت این ناحیه ۲۵٫۰۰۰ نفر برآورد شده است؛ و مرکز این ولسوالی از سطح دریا هزارو چهل-(۹۶۰) متر ارتفاع دارد و بلندترین قله در این ولسوالی بنام کوه کلات باارتفاع چهار هزارو نود-(۴۰۹۰) متر در بلندی های به-یک چشمه و قاقدشت جای گیرست, و پائین ترین محل آن یال مونک است که هفتصد شانزده-(۷۱۶) متراز سطح دریاارتفاع دارد.

رسیدن به سطح که در فاصله ۲ کیلومتری قله امروزی رخ داده است، در حدود ۲,۵ میلیون سال قبل بود که حاوی گدازه های داسیتی و آندزیتی بود. فوران آبدار کیلوئه در سال 1924 را نتیجه نشت سطح گدازه در دریاچه گدازه و حجاری آتشفشان و نفوذ بعدی آب به داخل مجاری خالی تصور میکنند. این آتشفشان تاکنون چندین بار به شدت فوران کرده و بسیاری از مردم ساکن در آن مناطق را به کام مرگ کشیده است. ۱۵ آن مهـرِ توانا نگرانِ کشورهای «اَرِزَهی»، «سَـوَهی»، «فْـرَدَه ذَفْـشـو»، «ویدَه ذَفْـشو»، وُئـورو بـَرِشْـتی»، «وُئورو جَـرِشْـتی» و نگران این کشورِ «خْـوَنیـرَث» درخشان است؛ آن جایی که آرامشگاه ستوران و پناهگاه بیآسیبِ چارپایان است.

اوست نخستین کسـی کـه بـا زیورافزار زرین و آذین بسته از آن فرازگاه زیبا بر دمیده؛ از آنجاست که آن بسیار توانا همه خانمانهای ایرانی را مینگرد. شفقناافغانستان – «Sabrina Nicolazzi» عکاس معروف ایتالیایی است که در سفرهای خود به مناطق مختلف جهان تصاویر زیبا و بی نظری را از زندگی مردمان بومی مناطق طبیعی گرفته است. برای بسیاری از مردم اصفهان، کوه صفه یادآور نوستالژیهای کودکی است چرا که در سالهای گذشته یعنی زمانی که ساختمانها و برجهای کمتری ساخته شده بودند، تصویر کاملتری از این کوه زیبا در همه نقاط اصفهان قابل مشاهده بود. به همین خاطر است که میتوان آثار بسیار مهم و ارزنده تاریخی را فقط در همین مکان مشاهده کرد.

او هم از مهمان ها پذيرايي مي کرد و هم سرپرست فرزندان بود و هم تسکين بخش خاطر طلاب جوان و هم نوازش گر دل هاي غم زده نوجوانان دور از وطن و مهجور از پدر و مادر بود. اسباب و مقدمات تحصيل فرزندش را خود مهيا مي ساخت و زحمات و دشواري ها را بر خود هموار مي کرد تا طلبه نوجوانش فقدان پدر را احساس نکند و با خيالي آسوده راه پيشرفت و ترقي را بپيمايد. ۱۳ اوست نخستین ایزد مینوی که پیش از خورشیدِ نیستیناپذیر و تیزاسب از فراز کوه البـرز بر آید. بر اساس باورهای زرتشتی منجی آخر الزمان آنها از آبهای دریاچه کیانسیه و یا دریاچه هیرمند که بخشی از آبهای آن پیرامون کوه اوشیدا جریان دارد توسط دوشیزه ای از خاندان پاک و بهی با نطفه زرتشت که در آبهای این دریاچه وجود دارد بارور می شود و منجی آخر الزمان، سوشیانت رو بدنیا می آورد.

آنچه از باورهای آنان با کهن اندیشه های این سرزمین سازگار بود یا توانست خود را با آن همساز گرداند بر جای ماند و آنچه همسویی نیافت، فراموش شد. مهر یشت یا میترا یشت، دهمین یشتِ اوستا و از لحاظ مضمون پس از فروردین یشت، کهنترین بخش آن است. در جغرافیای ایران باستان، زمین به هفت بخش تقسیم میشده است که «خْوَنیرث» در میانه آن قرار داشت و شامل ایران نیز میشد.

کوه «البرز» در باورهای ایرانی نه تنها همین البرز فعلی بلکه همه کوهستانهایی که از «پامیر» و «بدخشان» در شرق ایران آغاز و به غربیترین بخش کوههای آسیای کوچک میپیوندد، در نظر بوده است. این دو ویژگی باعث تمایز صفحه ایران مرکزی از صفحه زاگرس شدهاست. وی در خصوص شورای شهر کوهدشت گفت : رابطه بسیار خوب شورا و شهرداری باعث شده است که روز به روز شاهد پیشرفت در کارها و خدمات دهی بهتر به مردم باشیم . مردم خواهان مانند دگر اقوام و ساکنان بدخشان به عنعنات وسنتهای دیرینه خویش پابند هستند؛ و هرچند عدهٔ طی سالهای جنگ به عنوان گروهی از مردم سوءاستفاده بردند ولی برعکس باعث انزوا خودشان شد.

هماکنون، او به مناطق مختلفی سفر میکند و به کودکان با زبان خودشان میآموزد که چگونه مشکلاتشان را حل کنند. شرکتهایی در این زمینه فعالیت میکنند که قیمت خدمات خود را بر اساس فاکتورهای مختلفی طبقهبندی میکنند. جای تعجب است که برخی افراد به پاکی کوهستان برای پاک سازی خود پناه میبرند، ولی با آلودگی هایی که از خود بر جای میگذارند حرمت این سرزمین پاک را میشکنند. 5.سرمایه گذاری در سائیر بخش های خدماتی لازم برای جلب گردشگران داخلی و خارجی.

لازم به یادآوریست که بسیاری از نامهای عربی پدیدههای آسمانی، نامهایی هستند که توسط ایرانیان بکار بسته شدهاند، برای نمونه نام ایرانی دو صورتفلکی «دباکبر» و «دباصغر» که در بین اعراب با نام «بَناتالنعش»(دختران نعش) شناخته میشوند. به گمان نگارنده، «مهر» و «گردونه مهر» در باورهای ایرانیان باستان و سرایندگان مهر یشت عبارت بوده است از ستاره قطبی و دو صورت فلکی پیرا قطبی «خرس بزرگ» و «خرس کوچک» (دبّ اکبر و دبّ اصغر). اینکه اکنون ما، ایرانیان فرارود (تاجیکان)، یک زبان واحد (پارسی) داریم برگ برندۀ ماست. برمبنایِ «بابرنامه» این فرمانروای شبهقاره هند ازبک نبود، بلکه ازبکها را رقیب خود میدانست و کلههای برکنده از تن ازبکها را در زمرۀ پیروزیهای جنگیاش برمیشمرد و پارسی برجایِ زبان مادریاش نشستهبود.

پادشاهان گورکانی هندوستان، که زبان پارسی را با خود به شبهقاره بردند، برخلافِ باور آقای عثماناف ازبک نبودند. نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان میدانیم که سدهی بیستم سدهای بسیار تلخ و دردناک برای زبانِ پارسی در آسیای میانه یا فرارودان بود. میدانیم که قطب آسمانی در هر ۲۵۸۰۰ سال، یکبار بر دور قطب دایرهالبروج میگردد و امروزه در کنار ستاره «جُـدَی» (جَـدْی) قرار دارد. ۱۱ کسی که رزمآوران بر بالای پشتِ اسب به او نماز میبرند و برای توانایی اسب و تندرستی خود، از او یاری میخواهند؛ تا بتوانند دشمنان را از دوردست بشناسند و هماوردان را بازدارنده باشند و بر دشمن بدخواه چیره آیند.

آنها از این مشاهدات، به این باور رسیده بودند که شب و روز، و روشنایی و تاریکی، در یک جدال همیشگی به سر میبرند. مردم این منطقه به زبان خاص خود موسوم به واخانی صحبت میکنند و آداب و رسوم آنها نیز متفاوت است. شهرستان خواهان از دو نوع اقلیم برخودار است گرم و سرد ساحه مرکز آن در جریان زمستان نسبتاً معتدل و در جریان تابستان بسیار گرم است ولی نواحی اطراف آن در موسوم زمستان بسیار سرد ودرنیمه بهاروتابستان هوای معتدیل و گوارا دارد و بعضی از قسمتهای آن تا شش ماه از برف پوشیده است مانند مناطق از روساتاهای حوض شاه، جرووِ، سفید سنگان و منطقه ایش.

به رنگ سفید یا خاکستری و لازوریت حاوی کلر به رنگ آبی است. زردالو، آلبالو، شفتالو(هلو)، آلو بخارا، آلوچه، سیب، گلابی، ناک، انار، انار سفید دانه – انار سیاه دانه، انار ترش انجیر، انگور، چهار مغز(گردو)، توت، توغ. نام مهر در متون ادبیات فارسی برای قُبهای که بر فراز خیمه و خرگاه، علم و چتر نصب میکردهاند نیز بکار رفته است که شباهت ستاره قطبی با این قُبهها نیز قابل توجه است. تنها در حالتهایی که انسان دچار خودکهتربینی (عقدۀ حقارت) شدهباشد، باور دیگران دربارۀ او بر شناخت خود او از خودش تأثیر میگذارد و او را به باورهای غلط میرساند.

مهر یشت از نگاه اشارههای نجومی و باورهای کیهانی از مهمترین و نابترین بخشهای اوستا است. اشارههای متعدد در مهر یشت نسبت به تقسیمات کشوری و دادگری، نشانه وجود سرزمین و جامعهای منظم، منسجم و قانونمند (و یا آرزوی داشتن آن) است. مهر یشت دارای ۳۵ بخش یا کرده و ۱۴۶ بند است. از آرارات یا آغری به عنوان محل به خاک نشستن کشتی نوح پس از طوفان ذکر شده است. اولین تکههای این کشتی بزرگ در دهه ۱۹۶۰ کشف شد و عکسهای بقایای کشتی در مجله تایمز منتشر شد. این کتیبهها کلید کشف رمز کلیهٔ خطوط میخی گردید.

در این سده، زبانِ پارسی در تاجیکستان ضربههایی بسیار سخت خورد، آسیبهایی بسیار دید، و سست و ناتوان گردید. سغدیها و باختریها ملیت خود را تغییر ندادهاند و ایرانی ماندهاند و صرفاً زبانشان را یکی کردهاند: پارسی. «عصر ایران» در گزارشی با برنامِ «نامۀ دانشوران زبان پارسی به مقامات تاجیکستان: زبان پارسی تاجیکی را جایگزین زبان روسی کنید» بدین نامهی سرگشادهی پارسیانجمن پرداخت. بازتابِ نامهی سرگشادهی «پارسیانجمن» در رسانهها نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان بازتابهایی چند در رسانهها داشت.

پاسخِ فرنشینِ فرهنگستانِ دانشهای تاجیکستان به نامهی سرگشادهی پارسیانجمن فرهاد رحیمی، فرنشینِ فرهنگستانِ دانشهای تاجیکستان (رئیس آکادمی علوم تاجیکستان)، به نامهی سرگشادهی پارسیانجمن به سررشتهدارانِ تاجیکستان پاسخ داده است که به دنباله میخوانید. در پاسخ به او امیر تقی خان، یکی از طالب ها از اعضای مقاومت خواست تا سلاح هایشان را زمین بگذارند چرا که افغانستان برای همه افغان ها است. برای مثال وقتی در دایومیدی کوچک ساعت ۹ صبح روز شنبه باشد، در جزیرهٔ دایومیدی بزرگ ساعت ۶ صبح روز یکشنبه است. در خبر نبوی است: هرکه روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه بگیرد، حقتعالی بیست حاجت از حاجات دنیا و بیست حاجت از حاجات آخرت او را برآورد.

دیدگاهتان را بنویسید