در باره کتیبه داریوش در بیستون

در سالهای اخیر با تبدیل کافه خاچیک به پناهگاه و پایگاه کوهنوردی و اصلاح مسیرهای دشوار، خدمات مربوط به فعالیتهای کوهنوردی بهبود نسبی پیدا کرده است این کوه دارای دو قله میباشد. من هرگز در کوهستان گم نمیشوم، بلکه این جا جایی است که خودم را پیدا میکنم. در آن حوالی سنگاب بزرگی نیز بود كه آب سرد آن از برفابهای قله تأمین میشد. راه جویانی که می جستند آرش را به روی قله های پیگیر بازگردیدند نشان از پیکر آرش با کمان و ترکشی بی تیر. مقاله حاضر نشان می دهد به سبب تاثیرات آیین مهر، حضور عناصر مهری چون خورشید و آب در داستانهای مربوط به سیمرغ، همسانی سیمرغ و عقاب (یکی از پرنده های مهری) و نیز شباهتهای میان کوه البرز و درخت ویسپوبیش، سیمرغ اوستا و متون پهلوی در شاهنامه و سایر متون دوران اسلامی بر فراز کوه البرز آشیان گرفته است.

تاریخچه دقیقی در مورد قدمت و نحوه استفاده از قلعهای که در بالای کوه وجود دارد در دست نیست ولی با توجه به شواهد عینی و مدارک موجود، با توجه به شباهتی که به دیگر قلعههای دوران ساسانی دارد آن را به سلسله ساسانیان نسبت میدهند. کوه صفه نام کوهی است از سلسله جبال زاگرس در منتها الیه جنوب جغرافیایی اصفهان که از شمال به جاده کمربندی، از غرب به کوههای تخت رستم و دره خان، از شرق به شهرکها و مجتمعهای مسکونی و از جنوب به اراضی باز و خط آهن محدود میگردد کوه صفه از محل چشمه خاچیک که سنگ کوه از خاک جدا گشته و دامنه کوه میباشد آغاز میگردد و در انتها به فضای سنگی مسطحی (صفه) ختم میگردد و کوه نیز از همین روی صفه نامیده شده است با توجه به زمینه تاریخی اصفهان و برخی شواهد عینی احتمال بسیاری میباشد که کوه صفه از زمانهای خیلی دور به عنوان پایگاه و پناهگاه مورد استفاده مردم بوده است و شیوه ساخت و معماری قلعه کوه صفه به سایر قلعههای دوران ساسانی شباهت دارد فضای سبز کوه صفه دارای عرصهای به مساحت ۱۰۰ هکتار فضای سبز میباشد انواعِ گیاهان خودرو و فصلی در صفه میروید.

تحولات تاریخی كوهستان صفه كوهستان صفه در دوران باستان اصفهان همان طور كه از ریشه نام آن «سپاهان» بر میآید در دوران ساسانیان مقر سپاهیان «ولیعهد نشین» بوده است و وجود برخی آثار به جا مانده مثل آتشگاه و گورهای زرتشتیان بر این امر گواهی می دهد. به همراه سنگ های دگرگون یافته (شیست، آمفیبول، گنیس) سنگ های آذرین مثل گرانیت و گرانودیوریت نیز دیده می شوند. كوهستان صفه در قرون میانه اسلامی در كتابهای معتبر تاریخی مربوط به قرون میانه اسلامی مثل «تاریخ ابن اثیر» «تاریخ راوند» و «تاریخ جهانگشای جوینی» شرحهای مبسوطی راجع به مبارزات دولت سلجوقی، كه سنی مذهب و طرفدار خلفای بغداد بودند با پیروان فرقه شیعه اسماعیلیه در اصفهان آمده است كه به كوهستان صفه و قلعه آن مربوط میشود.

در دامنه كوه صفه، چشمهای به نام «چشمة درویش» و دویست متر بالاتر از آن «چشمة گل زرد» قرار دارد. در این شرایط، یكی از معتقدان و فعالان اسماعیلی در اصفهان به نام «احمدابن عطاش» به شیوه زیركانه با فرمانده قلعه شاهدز طرح دوستی ریخت و آنجا را به تصرف خود و مریدانش درآورد. از میانِ درختچهها نیز میتوان به انجیر وحشی و بادام وحشی اشاره کرد که با تراکمِ اندک در گوشه و کنارِ کوه و بر روی و میانِ صخرهها روییدهاند کوه صفه یکی از محبوبترین جاذبههای گردشگری اصفهان است و صبح روزهای جمعه میزبان خیل عظیمی از دوستداران طبیعت و مخصوصاً جوانان میباشد.

گفته میشود که خاچیک نام فردی ارمنی است که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در نزدیک چشمه در دامنه کوه دکهای داشتهاست و مواد خوراکی و غیره به کوهنوردان میفروختهاست قلعه شاهدژ که به قلعه دیو نیز معروف میباشد در بلندای کوه و پائینتر از قله قرار دارد تله کابین صفه از جاذبههای گردشگریِ پارکِ صفه و در دو خط میباشد. اصفهان، نامی که با جاذبههای فراموش نشدنی زیادی عجین شده است و با شنیدن آن حتما به یاد میدان نقش جهان بینظیر با تمام ساختمانهای شاهکارش میافتید.

برخی از جهانگردان و سفرنامه نویسان دوره صفوی از این بنا یاد كرده و به معرفی آن پرداخته كه حكایت از شهرت و اهمیت این بنا در آن روزگار میكند. با ما در ادامه همراه باشید تا شما را با یکی از زیباترین دیدنیهای اصفهان یعنی کوه صفه ببریم. با رسیدن اوقات شرعی مغرب صدای اذان مغرب همنورد عزیزمون حامد ایوانی در کمپ ۱ طنین انداز شد و همنوردان نماز مغرب و عشا را به امامت حجت الاسلام شریفیان مهر، اقامه نمودند که مورد توجه خاص کوهنوردان خارجی (آمریکا، انگلیس، هلند، آلمان، ارمنستان و…) قرار گرفت. نماز را در مسجد خواندیم و سپس هر یک از بچهها شامی را که از قبل با خود به همراه آورده بودند خوردند.

همچنین بعید نیست كه برخی از بقایای ویران شده موجود در كوه صفه متعلق به بنای آتشكده باشد. از جمله شرح و تصویری از بنای تخت سلیمان (پاچنار) در زمان خود شاه سلیمان تهیه كرده است كه با توجه به ویران شدن اصل بنا امروزه بسیار ارزشمند است. او حدود شانزده سال بعد از كمپفر تصویر دیگری از بنای تخت سلیمان ارائه داده است . بعد از ۲۰۰ متر از چشمه دوریش و گذر از یک راه صعب العبور، چشمه گل زرد دیده می شود که زیبایی خاص خود را دارد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اصفهان؛ سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان گفت: ساعت 19 و 38 دقیقه دیروز در پی تماس مردمی از سقوط مردی 21 ساله در بخش گل زرد صفه به ستاد فرماندهی آتش نشانی ،گروه امدادونجات کوهستان مستقر در کوه صفه در کوتاهترین زمان به محل حادثه اعزام شدند. به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ «فواد امان» معاون سخنگوی وزارت دفاع افغانستان اعلام کرد: مناطق شهرنو، ارباب خیل، عارف خیل، حبیب خیل، قلع صمد، زرشوی، جانبازخیل، روز خیل، بدخشی، قلعچه، قلعخون، قلع آخوند، گنجک و توغک نجراب در ولایت کاپیسا از وجود طالبان پاکسازی شده است.

از این رهگذر سالهای طولانی جنگ و هراس و خونریزی در منطقه حاكم شد و قلعه شاهدز و فدائیان اسماعیلی شهرت وسیع پیدا كردند. كوهستان صفه در دوره صفویه در دوره صفویه با انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت كشور و تبدیل آن به یك شهر مهم سیاسی و اقتصادی و پرشكوه، اهمیت نظامی و دفاعی آن كاهش پیدا كرد و برعكس بر نقش معماری، هنری و فرهنگی آن افزوده شد. پاکایا تنها آتشفشان فعال در منطقه نیست.

جعفریان گفت: طالبان از این تصرف در منطقه بازارک بسیار خوشحال بودند و آنرا نشانه سقوط پنجشیر دانستند ولی واقعیت آن است که تصرف مناطق دیگر افغانستان با تصرف مناطقی از پنجشیر تفاوت دارد. پوشش گیاهی آن اغلب گیاهان فصلی و خودرو است که در صفه میروید. 2- غارهای نمکی – یکی دیگر از جاذبه های گردشگری گنبد وجود غارهای نمکی فراوان که با انحلال رسوبات نمکی و معدن ایجاد شده و در درون غارها بلورهای زیبا به صورت استلاگمیت و استلاکمیت یا همان قندیل با اشکال متفاوت می باشد.قندیل ها به اشکال متفاوت به قدری زیبا تشکیل گشته اند که اغلب غارها با استفاده از اشکال همین قندیلها نامگذاری شده اند.مثلا در غار انگوری که در درون آن قندیل های فراوان به صورت خوشه های انگور از سقف و دیواره ی غار آویزان شده اند که شما هنگام حضور در این غار گویی به یک تاکستان پربار پا گذاشته اید.یا غار شاخه نبات که وجود قندیل های سفید و یک دست که به صورت شاخه ای از سقف غار آویزان می باشند نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کنند.غار سدنمکی یا غار پنجه عقاب نیز به همین صورت می باشند.تعدد غارها به قدری زیاد است که نامگذاری بعضی از غارها را سخت کرده است.طول غارها از غارهای کوچک 30 تا 50 متری تا غارهای 300 متری و 500 متری و بزرگترین انها تا 1500 متری نیز می باشد که به غار پلکانی معروف شده است.

دیدگاهتان را بنویسید