دانستنیهایی در مورد خورشید و سیارات منظومه شمسی – مدیاسافت

گروهی از نویسندگان با تمرکز بر منافع و خواص پدیده­های گوناگون به تفکیک دقیق­تر نجوم و تنجیم پرداخته­اند. همان­گونه که اشاره شد، عجایب­نگاری­های این دوران ترکیبی از آرای گوناگون است. در کیهان­شناسی اسطوره­ای همزمانی رویدادهای زمینی و کیهانی، مجاورت فضایی و ارتباط بین آنها مطرح است. در بحث جایگاه اجرام سماوی و اقالیم نیز می­توان از رواج دو گونه کیهان­شناسی فلسفی و اسطوره­ای در سطح جامعه آگاهی یافت که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت. از جمله دسته­بندی­های نه چندان رایج نیز دسته­بندی براساس اقالیم حقیقی و عرفی است.

انصاری دمشقی در کیهان­نگاری خود این موضوع را به­خوبی تشریح کرده است. هامیلتون گفت: “ذرات یخی در حلقههای معروف کیوان خیلی بزرگتر و سنگینتر از آن هستند که به طور قابل ملاحظهای با این روند شکل گیرند، به همین دلیل بیهنجاریهای مشابه در آنجا مشاهده نمیشود.” “یافتههای ما بر طبق اثرات سایه ممکن است جنبههایی از شکل گیری سیارهای را روشن کند. زیرا ذرات غبار باردار باید به صورت تودههای بزرگتر ترکیب شوند، تا این که در نهایت سیارات و ماهها شکل گیرند.” غباری که حلقههای کم رنگ هرمز را تشکیل میدهد، در زمانی که ذرات باقی مانده در فضا به صورت ماههای داخلی کوچک به ترتیب از نزدیکترین تا دورترین: آدراستیا، متیس، آمالتیا و تبه فروپاشی کردند، شکل گرفتند.

به­نظر می­رسد این دستهبندی افزون بر آنکه واجد اشکالاتی صوری است، چنان قوت و صلاحیتی ندارد که ماهیت ایمان را مشخص کند. از این کتاب به طور متوسط سالی ۱ میلیون نسخه در جهان به فروش میرسد. مسعودی، از نویسندگان پیشرو در این زمینه، بر این باور است که اهل شریعت در باب چگونگی تأثیرگذاری خورشید و ماه بر جهان مادی سخن­ها گفته­اند. هر حادثه علتی دارد و علت واقعی نیز دخالت نیروهای جادویی و قدرت­های پنهان است.

علت این امر آن است که سرعت چرخش مریخ به دور خورشید کمتر از سرعت زمین است و مدارش نیز بزرگتر از مدار زمین می باشد. این سیاره به دور ستاره پروکسیما سنطوری می چرخد که نزدیک ترین ستاره به خورشید ما است. خورشید تنها ستاره منظومه شمسی است. کیهان­شناسی موجود در عجایب­نامه­ها تلفیقی از آرای مختلف است. از عجایب­نامه­ها به­عنوان دانشنامه­های عمومی یاد می­شود که در آنها از همة وجوه هستی سخن به میان می­آید.

موضوع کانونی همة عجایب­نامه­ها جهان طبیعت و مظاهر آن با هدف ترسیم تصویری از هستی است. نتایج دهشتناک و گستردگی تأثیرات این رویداد تا بدان حد بود که در آثار شاعرانی مانند انوری (درگذشته 575ق) و خاقانی (520-595ق) انعکاس یافته است. چهار سیارهی سنگی سامانهی خورشیدی که سطح صخرهای جامد دارند، به دلیل وجود عناصری مانند آهن در این سطح، عمدتا به رنگ خاکستری و قهوه ای قرمز دیده میشوند. نوع دیگری از تقسیم­بندی مناطق مسکون زمین تقسیم آن به بخش­هایی است که در اطراف یک اقلیم مرکزی جای گرفته­اند. همچنین لازم است ذکر شود که سیاره زهره دارای مغناطیس درونی نیست.

طوسی بنا بر عادت معمول با ذکر آیه­ای از قرآن وجود خورشید و ماه را به­عنوان مخلوق و نشانه­ای از عظمت خداوندی تأیید می­کند. دربارة احداث شهر خان­بالیغ نیز گفته شده که این شهر به طالع مسعود بنا شده است و از این رو امنیت و سعادت آن پایدار خواهد بود. او در بحث تعیین ماهیت خورشید و ماه، دوری و نزدیکی آنها به زمین و توصیف مسیر حرکتشان در آسمان کاملاً متأثر از نظام فکری ارسطویی ـ بطلمیوسی است و در در بخش تشریح اثرگذاری نیّرین به گسترش باورهای تنجیمی در قالب اسطوره­ای آن می­پردازد. اگرچه میدانستیم که میتوانیم این خطوط را تشخیص دهیم، تصمیم گرفتیم آنها را با تلسکوپ جمنای بررسی کنیم.

سه حلقه اصلی با قطر بیرونی 270،000 کیلومتر وجود دارد ، اما ضخامت آنها حدود 30 متر است. پس از آن به سال 434 به طالع سعد شهر بار دیگر بازسازی شد و از آن پس تا روزگار مؤلف از گزند حوادث مصون بوده است. زمین با فاصلهٔ بسیار کوتاهتری که با خورشید دارد، در طول نزدیک به یک سال نجومی خود، هر یک از این دو نهایت سال را با پلوتون، یک بار تجربه میکند. اینکه نتایج حیوانات وقتی در اول ماه شد مولود بزرگ­تر از مولود آخر ماه شود و هم تأثیر ماه به هنگام کمال در نمو و فزونی مو و مغز و شیر و تخم حیوان و فزونی ماهی به دریاها و رودها و نمو درختان و سبزیجات و میوه ها و اینکه همة این چیزها هنگام نقصان ماه نقصان یابد.

نمی­توان تأثیر قران سیارات را بر تغییرات عظیم احوال عالم نادیده انگاشت. این تقسیم­بندی مبتنی بر تأثیر کواکب و اجرام سماوی بر تمامی عناصر و اجزای جهان مادی است. «معنا بخشیدن به فضا» از خصوصیات اساسی تفکر اسطوره­ای است. برتری یافتن یک اقلیم بر اقلیم دیگر براساس ستارة موکل باز یادآور قانون همانندی و یکسانی جزء با کل و امر ثابت و پایدار با امر متغیر و زودگذر در تفکر اسطوره­ای است. اما فاصلهی یک روز و شب آن ۲۴۳ روز زمینی است! تحول احساس اسطوره­ای از فضا با درک تقابل روز و شب و روشنایی و تاریکی آغاز می­شود.

در کیهان­شناسی اسطوره­ای مبتنی بر تنجیم جهان مطابق با طبقه­بندی آسمان به هفت اقلیم تقسیم می­شود. فهم تنجیمی معرفتی است که بر طبق آن همة فرآیندهای جهان به­مثابة یک کل، در آسمان و قدرت­های ماورایی نهفته در اجرام سماوی نوعی نظم تکرارشونده را حس می­کنند. در زمین این خورشید است که باعث به وجود آمدن طوفان میشود ولی نپتون هزار بار کمتر از زمین، از خورشید انرژی دریافت میکند. وویجر ۱ به قمر تایتان نزدیک شد و اطلاعات زیادی را دربارهی جو این قمر ارسال کرد. این کتاب در سال ۲۰۰۷ نیز به عنوان کتاب سال فرانسه برگزیده شد. و چقدر خوب خواهد شد آن وقت که مرا اهلی کرده باشی!

از همین روست که منصور (95-158ق) ساخت بغداد را به تعیین ساعت معین توسط دو منجم ایرانی خود ماشاءالله بن ماسویه (حدود 163-243ق) و نوبخت منوط کرده بود. امیر وهسودان بن محمد، از امرای روادی، سخن وی را پذیرفت و بدین ترتیب جمعیت شهر نجات یافت. عوارضی که بر جوّ زهره میتوان یافت در محدودهای از سایهها و تیرگیهای گرد و غباری تا لکههای روشن را شامل میشود. البته این باور به عصر جاهلی محدود نماند و در دورة اسلامی نیز در سطح جامعه در شکلی وسیع ادامه یافت. عناصر شیمیایی در طول تاریخ این سیاره همیشه در آن وجود داشته اند.

در کیهان­شناسی اسطوره­ای مشاهده می­شود که چگونه عناصر ناهمگون و کاملاً نامتجانس در یک کل بزرگ در یک طرح بنیادی اسطوره­ای از جهان با یکدیگر ترکیب می­شوند. در این اندیشه اجرام سماوی وسایل انتظام­بخشی عالم سفلی تلقی می­شوند. در تفکر اسطوره­ای نواحی و جهات تنها زمانی از یکدیگر متمایز می­شوند یا بر یکدیگر برتری و رجحان می­یابند که معنایی متفاوت پیدا کنند، یعنی از لحاظ نظام اسطوره­ای دارای معنای ارزشی متفاوت باشند.

دیدگاهتان را بنویسید